Мыйзамчылык

КР Конституциясынан алынган көчүрмө
7 июл.

РЕФЕРЕНДУМДА (БҮТКҮЛ ЭЛДИК ДОБУШ БЕРҮҮДӨ) КАБЫЛ АЛЫНДЫ

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КОНСТИТУЦИЯСЫ

(КР 2010-жылдын 27-июнундагы Мыйзамы менен колдонууга киргизилди)

12-берене

  1. Кыргыз Республикасында менчиктин ар кандай түрлөрү таанылат жана жеке, мамлекеттик, муниципалдык жана башка менчик түрлөрүн тең укуктуу кор­голушуна кепилдик берилет.
  2. Менчик кол тийгис. Эч ким өзүм билемдик менен мүлкүнөн ажыратылышы мүмкүн эмес.

Менчик ээсинин эркинен тышкары мүлктү алып коюуга соттун чечими менен гана жол берилет.

Улуттук коопсуздукту, коомдук тартипти, калктын ден соолугун жана адеп- ахлагын сактоо, башка адамдардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо максатында соттун чечимисиз мүлктү алып коюуга мыйзамда каралган учурларда гана жол берилет. Мындай алып коюунун мыйзамдуулугу сот тарабынан милдеттүү түрдө каралууга тийиш.

Мыйзамда каралган коомдук муктаждыктар үчүн мүлктү алып коюу, ал мүлктүн наркынын жана башка чыгымдардын ордун толтуруп берүүнү адилеттүү жана алдын-ала камсыз кылуу менен соттун чечими боюнча жүргүзүлүшү мүмкүн.

  1. Жарандардын жана юридикалык жактардын менчигинде турган мүлктү мамлекеттин менчигине өткөрүү (улутташтыруу) ал мүлктүн жана башка чыгымдар­дын наркынын ордун толтуруу менен мыйзамдын негизинде жүргүзүлөт.
  2. Кыргыз Республикасы өз жарандары менен юридикалык жактарынын мен­чигин, ошондой эле башка мамлекеттердин аймагында жайгашкан өзүнүн менчи­гин коргойт.
  3. Жер, анын кен байлыктары, аба мейкиндиги, суулары, токойлору, өсүмдүк­төр жана жаныбарлар дүйнөсү, башка жаратылыш ресурстары Кыргыз Республи­касынын гана менчиги болуп эсептелет, бирдиктүү экологиялык системаны сактоо максатында Кыргызстан элинин жашоосу менен иш-аракетинин негизи катары пайдаланылат жана мамлекеттин өзгөчө коргоосунда турат.

Жеке менчикте болушу мүмкүн эмес жайыттарды кошпогондо, жер ошондой эле менчиктин жеке, муниципалдык жана башка формаларында болушу мүмкүн.

  1. Менчик ээлеринин өз укуктарын ишке ашыруунун чектери жана тартиби, аларды коргоонун кепилдиктери мыйзам менен аныкталат.

 

113-берене

  1. Мамлекеттик органдар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын мыйзамда каралган ыйгарым укуктарына кийлигишүүгө укуксуз.
  2. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына мамлекеттик ыйгарым укуктар, аларды жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон материалдык, финансылык жана башка каражаттарды өткөрүп берүү менен ыйгарылышы мүмкүн. Мамлекет­тик ыйгарым укуктар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына мыйзамдын же келишимдин негизинде берилиши мүмкүн. Өткөрүлүп берилген ыйгарым укук­тар боюнча жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары мамлекеттик органдарга отчет беришет.
  3. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары мамлекет жана анын орган­дарынын алдында мыйзамдардын аткарылышы үчүн, жергиликтүү жамааттын ал­дында - өз ишинин натыйжасы үчүн жоопкерчиликтүү болушат.
  4. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары өздөрүнүн укуктарынын бу­зулушуна байланыштуу соттук коргоо үчүн кайрылууга укуктуу.